تحریم بر هنر فرش ایرانی

تحریم کور صنعت فرش ایران در حقیقت به طور مستقیم فرهنگ، هنر و هنرمندان این صنعت را نشانه گرفت و در نتیجه هنر بی نظیر فرش ایران از تحریم آسیب دیده و از دنیای کسب و کار عقب افتاده است.

تحریم ها علیه ایران همه در مورد نفت نبود، حقیقت کمتر آشکار شده این است که تحریم های بین المللی وضع شده در دهه گذشته برای محدودسازی برنامه هسته ای ایران، اثر مخربی بر دومین منبع صادراتی ایران یعنی فرش داشته و به این هنر که بخشی از فرهنگ و تمدن ایران است، به شدت ضربه زده است.
ایران، یکی از قدیمی ترین تمدن های بزرگ جهان را دارد و فرش ایرانی که سابقه آن دست کم به عصر مفرق برمی گردد، گواه آن است. ویژگی های جادویی داستان هایی چون «هزار و یک شب» که همه بزرگان از «ادیت وارتون» تا «زیگموند فروید» آن را ستوده اند، منشاء الهام فرش ایرانی بوده است.

اما تا ژانویه ۲۰۱۶ (دی) که باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا دستور اجرا شدن لغو تحریم ها را امضا کرد، ورود همه فرش های ایرانی اعم از عتیقه یا تازه بافت به آمریکا ممنوع بود، صرف نظر از اینکه کی از ایران خارج شده باشند. برای مثال، یک فرش ایرانی فروخته شده در لندن که بیش از یک قرن در ایران نبوده است، نمی تواند به آمریکا منتقل شود.

فروشندگان فرش ایرانی در آمریکا، اروپا و مناطق دیگر مجبور به رعایت قوانین سخت تحمیلی از سوی دولت آمریکا شده اند که چندین سال است هر سال به سال بعد منتقل می شود.«جهانگیر نازمیال» بزرگ ترین تاجر فرش های قدیمی ایرانی در آمریکا که وی را با نام آمریکاییش جیسون صدا می زنند و صاحب مجموعه نازمیال در نیویورک است، می گوید: در مورد این فرش های زیبا که صدها سال پیش بافته شده اند، تحریم مزخرف است.پروفسور «خوان کول» استاد تاریخ دانشگاه میشیگان که متخصص روابط میان غرب و جهان اسلام است، گفت: نخبگان غربی عاشق فرش های زیبای ایرانی که قدمت آنها به چند قرن می رسد، هستند. فرش ایرانی از گذشته های دور برای خانواده های طبقه متوسط راهی برای نشان دادن پویایی و اصالت آنها بوده است و قدمت آنها در غرب به اواخر سلطنت ملکه ویکتوریا یا شاه ادوارد هفتم می رسد.

وی افزود: کلنل ها در سفرهای خود به شرق در دوران استعماری، اجناس عالی و نفیس از جمله فرش ایرانی به غرب آورده اند. کول اظهار داشت: زمان حاضر، به طور بالقوه یک نقطه عطف بزرگ است. هدف بهبود روابط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی میان ایران و غرب به طور کامل محتمل است، اما فکر نمی کنم به آسانی دست یافتنی باشد.

نخستین تحریم ها علیه ایران، پس از بحران گروگانگیری در سال ۱۹۷۹ و تسخیر سفارت آمریکا در تهران وضع شد و تاریخ وضع آخرین آنها نیز به سال ۲۰۱۰ بر می گردد که با هدف محدود سازی برنامه هسته تهران صورت گرفت. نازمیال بیش از سه هزار فرش در گالری نیویورک خود دارد که قیمت آنها از چند هزار دلار تا چند میلیون دلار است. این نشریه آمریکایی افزود، بسیاری از این فرش ها قبل از انقلاب اسلامی در ایران، از این کشور خریداری شده است اما نازمیال این مجموعه را وقتی که تحریم های بین المللی علیه ایران کاهش پیدا کرد و فروش فرش به مشتریان آمریکایی امکان پذیر شد، تکمیل تر کرد.
برای نسل ها، فرش های ایرانی به روش مشابهی با کارگاه های بافندگی که در اندازه های یک اتاق است، بافته شده اند. استاد بافنده در ایران تقریبا همیشه مرد است اما قالیبافی یک کسب و کار خانوادگی است و در طول تاریخی که به تاریخ دو هزار و ۵۰۰ ساله معروف است، فرش ایرانی وجود داشته است.

نازمیال گفت: قالی بافی هنری است که آموزش آن از مادر به فرزند بوده و نسل به نسل منتقل شده است. استاد بافنده کسی است که طرح ها، فنون و روش های جدید ترکیب رنگ ها را ابداع می کند و در طول زندگی خود ۱۵ تا ۲۰ تخته فرش می بافد. اگر چه کار بافت برخی قالی های بزرگ بیش از ۶۰ سال طول می کشد. وی افزود: رنگ ها و طرح های بی نظیر قالی های بافت هر شهر، نشان دهنده رنگ گیاهان بومی است که در محدوده آن می رویند. استاد بافنده ممکن است الیاف را با دست رنگ کند، به همسر و فرزندان خود بیاموزد که روی فرش هایی که اغلب نام خانوادگی شان نیز روی آن دیده می شود، تصاویر گل ها، حیوانات و اسم شهرشان را ببافند. این تاجر کهنه کار فرش ادامه داد: ممکن است طرح قالی در تبریز شامل پرنده و باغ، در کرمان شاخه برگ داری درون یک گلدان و در هریس (از شهرهای آذربایجان شرقی) اشکال هندسی و مدال های مختلف باشد.

نازمیال گفت: رنگ، به ذوق و سلیقه بافنده بستگی دارد و همه چیز قالی است. جادوی رنگ، قدرت محسور کنندگی آن است. هرچند بافت یک فرش ممکن است ده ها سال طول بکشد، اما ذوق و هنر بافنده ممکن است هر روز تغییر کند. اگر طرح ترنج زشت و بد رنگ بافته شود، از ارزش قالی کم می کند و هیچ کاری نمی توان کرد. اما اگر بافنده خوش ذوق و باحوصله باشد، نقش های دلفریب و زیبایی خلق می کند که چشم ها را خیره خواهد کرد.

وی اضافه کرد: از ویژگی های منحصر به فرد قالی ایرانی این است که واقعا می توان به ژرفای ذهن بافنده و اینکه چگونه به جهان می نگرد، پی برد. نازمیال ۵۵ ساله از وقتی ایران را در سال ۱۹۷۸ (یک سال قبل از انقلاب) ترک کرده، دیگر به آنجا باز نگشته است. به نوشته نیوزویک، پس از آن، کسب و کار نازمیال با توجه افزایش و کاهش تحریم ها، فراز و نشیب های زیادی را تجربه کرده است. نازمیال می گوید: تحت تحریم های سخت گیرانه آمریکا، هر نوع قالی ایرانی اعم از قدیمی یا جدید که به آمریکا وارد شده باشد می تواند مصداق نقض تحریم تلقی شود و تاجری که در واردات آن نقش داشته باشد می تواند زندانی شود.

وی گفت: با وجود لغو تحریم ها، من نیز مانند بسیاری از فعالان این صنعت به شدت به آینده بدبین هستم. چه کسی می داند که تجارت فرش تا کی آزاد خواهد بود؟ ما قبلا نیز شاهد کاهش و افزایش تحریم ها بوده ایم. پس از چند سال، سیاستگذاران تصمیم می گیرند که قوانین را دوباره عوض کنند.
این گزارش افزود، تردید افرادی مانند نازمیال دلیل دارد. حتی پس از آنکه اوباما در ژانویه گذشته این تایید را از آژانس انرژی اتمی (International Atomic Energy Agency) دریافت کرد که ایران به تعهدات خود در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) عمل کرده است، بر اساس آن تحریم ها را در تاریخ ۱۶ ژانویه لغو کرد، مقام ها تلاش کردند تحریم های جدیدی تعریف کنند که تجار را گیج کرد.
نیوزویک به نقل از عمری شوارتز تاجر فرش در آمریکا نوشت: مکالمات تلفنی طولانی با دفتر کنترل دارایی های خارجی (the Office of Foreign Assets Control) -زیرمجموعه وزارت خزانه داری آمریکا (the U.S. Treasury Department) و ناظر تحریم ها- به اینجا رسیده است که به وی اطلاع داده اند بر اساس متن قوانین جدید ، وی نمی تواند در زمینه تحریم ها بررسی و تحقیق کند.
وی ادامه داد: اگر قوانین را بخوانی، ابهام ها و خلاهای زیادی وجود دارد که می توانی تصور کنی قانون می تواند به شیوه های مختلفی اجرا شود. وقتی زنگ بزنی، هیچ مقام رسمی صحبت نخواهد کرد و می گویند نمی توانند هیچ تفسیر قطعی از قانون وضع شده بدهند. اما اگرقانون مذکور را نقض کنی زندانی خواهی شد. کسانی که کسب و کارشان با تحریم ها سرو کار دارد، همواره در معرض اتهام، جریمه و زندان قرار دارند.
«جان ایی.اسمیت» مدیرعامل دفتر کنترل دارایی های خارجی آمریکا بیانیه ای به نیوزویک ارسال کرده است که تایید می کند فرش ایرانی اکنون می تواند آزادانه به آمریکا وارد و از آن خارج شود. همچنین می تواند از یک کشور سوم به آمریکا وارد شود یا از آمریکا به کشور سومی صادر شود، به شرطی که اشخاص حقیقی ایرانی که از سوی آمریکا در لیست تحریم هستند در این معامله ها دخالتی نداشته باشند.
«حمید کارگر»، رییس مرکز ملی فرش ایران در تهران می گوید: این فقط تجارت قالی قدیمی ایرانی نیست که از تحریم ضربه خورده است. تحریم ها به قالی های جدید ایرانی نیز صدمه زده است.
وی به نیوزویک گفت: درآمد کل صادرات فرش ایران از حدود یک میلیارد دلار در سال ۲۰۰۰ (آخرین باری که تحریم ها لغو شد)، هم اکنون فقط به بیش از ۳۰۰ میلیون دلار در سال رسیده است.
در داخل ایران، فروش فرش اندکی بیش از خارج از کشور است، بنابراین هم اکنون درآمد کل صنعت حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار در سال است. تحریم سبب شد بیش از ۱٫۵ میلیون نفر از صاحبان مشاغل در صنعت فرش ایران شامل، قالیباف، استاد رنگرزی، تولیدکننده الیاف و طراح به دلیل سختی امرار معاش ناچار به ترک صنعت شوند.
وی افزود: با وجود اینکه ادعا می شود تحریم ها برای به زانو درآوردن دولت و دست کشیدن ایران از تولید سلاح هسته ای هدفگذاری شده است، اما تحریم صنعت فرش، در حقیقت به طور مستقیم فرهنگ، سنن و مردم عادی را نشانه گرفت. متاسفانه در صنعت فرش ایران، در حالی که آمریکا و ایران درگیر یک بن بست طولانی شدند، جهان به سوی تولید و معرفی کف پوشش های مدرن تر به جلو رفت.
«ریچارد امچولی» عضو هیات رئیسه شرکت تجاری خرده فروشان فرش شرقی آمریکا در شهر لندرام واقع در جنوب ایالت کالیفرنیا گفت: جوانان امروزی دیگر چیزهای سنتی نمی خرند. آنها به دنبال چیزهای مدرن و جدید هستند.
همچنین فرش هایی که اینک از ایران می آید نیز فرش های پیشین نیستند. همه چیزهای قدیمی، همه چیزهای خوب قبلا از ایران خارج شده اند و چیزهای جدید، هنوز بازاری ندارند.امچولی گفت: قبل از تحریم های فلج کننده سال ۲۰۱۰، رکود بزرگ سال های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ موجب کاهش شدید قیمت فرش ایرانی شد و به صنعت فرش ایران صدمه زیادی وارد کرد. من خود شاهد بودم قیمت برخی فرش ها به یک دهم قیمت آنها پس از نخستین دور تحریم ها در دهه ۱۹۸۰ رسیده بود.

بلوکه شدن فرش‌های ایرانی در آمریکا

عضو هیات مدیره صادرکنندگان فرش دستباف با اشاره به اینکه آمریکا هم واردات و هم صادرات فرش دستباف در این کشور را ممنوع کرده است، گفت: حجم قابل توجهی از فرش دستباف تجار ایرانی در آمریکا باقی مانده است.
رضی میری، با اشاره به اموال تجار فرش ایرانی که بیش از ۱۰ سال است در خاک آمریکا باقی مانده است، گفت: آمریکا بر اساس قانون اوپک نه تنها اجازه واردات بلکه اجازه صادرات فرش ایرانی از خاک آن کشور را نمی دهد و عملا هر تاجری که فرش های خود را برای نمایشگاه به آنجا برده یا فرش هایی را در بازار آن کشور داشته است، نه تنها نمی تواند آن را به دیگر کشورها بفروشد، بلکه توان برگرداندن آن به ایران را نیز ندارد و این موضوع مهمی بود که در جلسه روز گذشته اتاق بازرگانی با وزیر امور خارجه ایران در میان گذاشته شد.

وی با اشاره به تاثیر برجام بر صادرات فرش دستباف ایرانی گفت: در خصوص تحریم هایی که بر فضای اقتصادی ایران حاکم بود، تا پیش از این هیچ کشوری به جز آمریکا ممانعتی برای واردات فرش دستباف ایرانی نداشت اما عمده مشکلی که در خصوص تجارت فرش وجود داشت، بسته بودن مبادی بانکی بود که البته نقش عمده ای از آن هنوز هم وجود دارد.

عضو هیات مدیره اتحادیه صادرکنندگان فرش دستباف در ادامه با بیان اینکه بسته بودن کانال های بانکی بر روی تجار ایرانی، موضوع صادرات را دشوار کرده است، عنوان کرد: نه تنها فرش بلکه اکثر محصولات صادراتی ایران هنوز هم با مشکل بسته بودن کانال های بانکی رنج می برد اما می توان گفت که در حال حاضر تا حدودی کشورهای اروپایی گشایش هایی را در حوزه بانکی خود به وجود آورده اند اما آمریکا همچنان تمام راه های مالی خود را به روی ایران بسته است و این امر باعث شده تا بخشی حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد بازار فرش دستی ایران که مستقیم به آمریکا می رفت، از دست برود.

وی با بیان اینکه افت صادرات فرش دستباف مربوط به پنج – شش سال اخیر نیست، گفت: افتی که ما در حوزه صادرات فرش دستباف ایرانی تجربه می کنیم به بیش از سه دهه گذشته بر می گردد که از آن زمان به شکل مستمر شاهد کاهش ارقام صادراتی بودیم.

میری افزود: زمانی بین سال های ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۷ رقمی معادل یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان صادرات فرش دستباف را تجربه کردیم در حالی که بر اساس آخرین آمار در ۱۰ ماهه امسال رقم صادرات فرش دستباف ایرانی به زیر ۳۰۰ میلیون تومان رسیده است که به نظر نمی رسد تا پایان سال از مرز ۳۰۰ میلیون تومان عبور کند.
وی در تشریح دلایل این افت شدید صادرات فرش دستباف تصریح کرد: بخشی از مشکلاتی که برای صادرات فرش دستباف وجود دارد به مشکلات داخلی و بحران های سیاسی پس از انقلاب و البته بی توجهی سیاستگذاران اقتصادی و مسئولین کشوری به موضوع فرش دستباف به عنوان یک صنعت سنتی ارزآور بر می گردد که باعث شده با یک افت دنباله دار مواجه باشیم و بخشی دیگر نیز مولود تنش های سیاسی خارجی و مسائلی همچون تحریم های اقتصادی بود که حدود هشت سال به طول انجامید.

در حالی که انتظار می رفت بعد از حصول برجام صادرات فرش دستی ایرانی رونق بگیرد، این کارشناس فرش دستباف گفت: نه تنها دسترسی به بازاری مانند آمریکا که بین ۲۵ تا ۳۰ درصد بازار ایران را تشکیل می داد، وجود ندارد بلکه در مجموع صادرات فرش دستباف حال و روز خوشی را تجربه نمی کند.
میری در ادامه کشور چین را چندان رقیب جدی برای فرش دست باف ایرانی ندانست و در مقابل کشورهایی چون پاکستان، هند، ترکیه و نپال رقبای جدی در بازار هستند که آنها هم عملا درست از زمانی که ایران در بازار جهان افول کرد توانستند جای پای خود را باز کنند.

مزایای فرش دستباف

برخی مزایای فرش دستباف نسبت به سایر کفپوشها را یادآوری می نمایم :

۱- یقین داشته باشید که چون مواد تشکیل دهنده فرش دستباف از طبیعت گرفته شده و به هیچ وجه از الیاف مصنوعی استفاده نمی شود به تامین سلامت جسمانی شما کمک خواهد کرد.پرزهای پشمی قالی با خاصیت الاستیک و فنری خو د حتی نقش یک تشک استاندارد را ایفا می نمایند.

ادامه خواندن “مزایای فرش دستباف”

تفاوت در طراحی فرش دستباف و فرش ماشینی

با وجود آنکه به نظر می رسد برخی از فرش های ماشینی که با طرح های زیبا و مناسب بافته شده اند با توجه به ارزانی قیمت آنها از قالی های دست بافت نامرغوب بهتر هستند. ولی با وجود این هیچ گاه فرش ماشینی را با قالی در هر کیفیتی که باشد نمی توان مقایسه کرد.

ادامه خواندن “تفاوت در طراحی فرش دستباف و فرش ماشینی”

کاربرد الیاف طبیعی در منزل

بعضی نکات وجود دارد که ممکن است حس طبیعت را به دکوراسیون خانه ما بیاورند که اصلا ممکن است به ذهن ما نرسد. مثلا استفاده از یک فرش که روی آن قدم می گذاریم از جنس الیاف طبیعی باشد. یا استفاده دیگر از این الیاف در نوع‌های مختلف که هریک از این الیاف طبیعی فواید و ویژگی های خاص خود را دارد که چند نمونه از آن ها را برای شما ذکر خواهیم کرد.

ادامه خواندن “کاربرد الیاف طبیعی در منزل”

استفاده از طرح راه راه در دکوراسیون داخلی

از راه راه بزرگ و جسورانه گرفته تا راه راه های خوش ریخت کوچک روی همه چیز. مجموعه های طراحی خانه هیچ وقت از گرایش های مد دور نمی شوند، بنابراین اگر شما عاشق طرح راه راه و سبک معاصر هستید، همین الان وقتش است که چند عنصر راه راه به دکور خانه تان اضافه کنید.
تزئین کردن با طرح های راه راه آنقدرها که فکر می کنید مشکل نیست و لازم نیست نسبت به راه راه بودن تعهد زیادی داشته باشید که بتوانید تاثیر کافی را در اتاق بگذارید. در اینجا برخی از روش های مورد علاقه شما را برای داشتن آخرین مد روز و ترکیب آنها با دکوراسیون معاصر را ارائه کرده ایم.

ادامه خواندن “استفاده از طرح راه راه در دکوراسیون داخلی”

انواع مختلف کاغذ دیواری برای اتاق خواب

کاغذ دیواری اتاق خواب یکی از تاثیرگذارترین ویژگی های طراحی در دکوراسیون داخلی می باشد. بنابراین انتخاب مدل کاغذ دیواری اتاق خواب نقش بالایی در جلوه و ظاهر اتاق خواب به فضا می بخشد چرا که دیوارهای یک اتاق بیشتر و زودتر از همه مورد توجه قرار می گیرد. اتاق خواب از آنجایی که فضایی برای آرامش و استراحت افراد خانه می باشد ، توجه لازم به انتخاب درست طرح کاغذدیواری دارای اهمیت بیشتری نسبت به سایر اتاق ها می باشد.
ادامه خواندن “انواع مختلف کاغذ دیواری برای اتاق خواب”

اتاق خواب کوچک

اتاق خوابی که باید وسایل زیادی را در خود جای دهد اما فضای کافی برای آنها ندارد. فضای کافی برای تخت خواب، کمد و لباس‌ها، کیف‌ها، کفش‌ها، اکسسوری‌های مختلف، کمد دراور، میز آرایش و وسایل دیگری که جای دادن همه اینها در یک اتاق کوچک به نظر ناممکن می‌آید. ادامه خواندن “اتاق خواب کوچک”

طراحی منزل به سبک مراکشی

سبک: مراکش در شمال غربی آفریقا واقع شده است و یکی از سه کشوری است که ساحل طولانی با اقیانوس اطلس و دریای مدیترانه دارد. مراکش اغلب مهد داستان های عاشقانه و فانتزی بوده است. این کشور به شدت گونه گون است و ساکنانی از عرب ، بربرها و بسیاری از مهاجران کشورهای اروپایی و صحرای جنوب آفرقا دارد. معماری داخلی که از مراکش سرچشمه می گیرد بازتابنده ی این تنوع و سنت های تاریخی و فرهنگی غنی در این منطقه است که با کنده کاری های پیچیده ، درگاه قوسی (آرک) و پارچه های رنگارنگ شخصیت می یابد.

ادامه خواندن “طراحی منزل به سبک مراکشی”

استفاده از سبک مراکشی در دکوراسیون منزل

معماری و طراحی داخلی سبک مراکشی ، با بهره گیری از جزییات منحصر به فرد، طرح های هندسی و بافت های متنوع، فرهنگ و تاریخ این کشور را بیان می کند. سبک مراکشی پر از رنگ های زنده و طرح های پر انرژی است و این امر باعث شده همواره مورد علاقه طراحان و معماران داخلی باشد. با استفاده از این سبک در دکوراسیون خانه هایی با طراحی مدرن و سنتی، فضایی لوکس، شیک و در عین حال غنی از فرهنگ و طراحی خواهید داشت. اگر می خواهید فضای گرم و زنده سبک مراکشی را به خانه خود بیاورید، از راهکارهای زیر در دکوراسیون منزل خود استفاده کنید

ادامه خواندن “استفاده از سبک مراکشی در دکوراسیون منزل”