معرفی قالی ارمنی

ابن خلدون (پیش از ۴۱۲ قمری) از «ارمنی محفوری» و «بوسوط محفوری» نام برده و «طبری» (۱۵۱ قمری) به ارمینیا و فرش ارمنی اشاره کرده.

ثعالبی، محمد بریشیری، بیهقی، مقدس اردبیلی، ابن حوقل، ابن بطوطه و ابوالفدا نیز در نوشته‌های خود بارها از فرش‌های ارمنی نام برده‌اند که بایستی به منزلهٔ غرامت همراه با مبلغ تعیین شده به حاکم داده می‌شد یا پیشکش بود و محل تولید خاصی داشت.

«ایتن مارتیز» در نقل از غنایم جنگی کروم، پادشاه بلغاری، در آسیا به فرش‌های پرزدار ارمنی با نام لاتین «آرمنیتیکا سترونگلومالتِریا»اشاره می‌کند. ابن حوقل محدودهٔ دقیق تولید محفور ارمنی را از مرند، تبریز، دوین تا دیگر نواحی ارمنستان بسط می‌دهد.

بنابر این منابع عرب‌زبان بیشتر مراکز قالیبافی ارمنستان در اثر هجوم سلجوقیان، در ۱۰۷۱ (میلادی)، از بین رفت. در بخش غربی ارمنستان ارزروم، که تنها مرکز بافت باقی ماندهٔ ارمنی در ناحیهٔ سلطان‌نشین «ایکونیوم» بود، اشاره شده است.
دخترهای ارمنی در حال بافتن فرش در شهر وان، ارمنستان غربی سال ۱۹۰۷ میلادی

در گسترهٔ نفوذ فرهنگی ارمنستان شرقی، از مراکزی که به حیات خود ادامه دادند می‌توان به شهرهای دوین، که فرش‌های آن به فرش‌های ارغوانی معروف بود، تبریز و شروان اشاره کرد. واژهٔ عربی قالی، که در زبان ترکی تبدیل به هالی شده است، در زمان هجوم سلجوق‌ها (سده یازدهم میلادی) برای توصیف فرش‌های ارمنی به کار می‌رفت.

صنایع دستی ایرانی(تألیف جِی گلوک و سومی هیراموتو گلوک)، به نقل از آرتور پوپ دربارهٔ تاریخ تولید کهن‌ترین فرش‌ها آمده:

اکنون روشن شده که شهرهایی از آذربایجان در سده دهم میلادی دارای تولید گستردهٔ فرش بودند و احتمال دارد که این صنعت مرتبط با ارمنستان بوده باشد زیرا یکی از شهرهایی که در آن هم زیلو و هم فرش نماز (سجادهٔ امروزی) می‌بافتند «وارتان» نام داشت که اسمی ارمنی است. همچنین فرش‌های زیلو را به تعداد زیاد در شهرهای خوی، بِرگری، آرجیج، اخلاط، نخجوان و استان بتلیس تولید می‌کردند».

فرش ایرانی

کهن‌ترین دستبافته ای که باستانشناسان به آن دست یافته‌اند، قالیچه‌ای است که به علت دستیابی به آن در گور یخ زده یکی از فرمانروایان سکایی در دره ‌پازیریک در سیبری، به نام قالیچه پازیریک نامیده شده است. این فرش که به عنوان پوشش اسب به کار می‌رفته هم اکنون در موزه ارمیتاژ لنینگرادنگهداری می شود و صاحب نظران با توجه به نقشهای روی این قالی که شبیه نقوش اصیل هخامنشی است آن را ایرانی می‌دانند و بر این باورند که فرش پازیریک از دست بافتهای مادها و پارت‌ها (خراسان بزرگ قدیم) است رنگهای مورد استفاده در این قالی قرمزاخرایی، زرد، سبز کمرنگ و نارنجی است.

تشابه نقوش سواران و مردان پیاده که در کنار اسبان خود راه می‌پیمایند، و جانواران بالدار در این قالی با نقوش تخت جمشید، درستی نظر این پژوهشگران را قویتر می‌سازد. صاحبنظران همچنین معتقدند بافت قالیچه‌ای با چنین ویژگیها، مستلزم دارا بودن پشتوانه‌ای فرهنگی و هنری در ارتباط با بافت فرش، کمینه برای چندین قرن خواهد بود و مبین این نکته است که در سده های متمادی، پیش از بافت فرش معروف پازیریک، این حرفه در فلات ایران رواج داشته و ایرانیان به رمز آن پی‌برده بودند.

گفتار مورخان نیز، حاکی از تایید همین نکته است. به طوری که گزنفون مورخ یونانی در کتاب خود موسوم به «سیرت کوروش» می‌گوید: «ایرانیان برای اینکه بسترشان نرم باشد، قالیچه زیر بستر خود می‌گستردند».این عبارت نشان دهنده آن است که قالیبافی در این زمان عمومیت داشته و در زندگی روزمره جایگاه خود را یافته و از ملزومات زندگی به شمارمی‌آمده است.

کدام کشور خریداربیشترین فرش از ایران است؟

مدیرعامل اتحادیه کشوری تعاونی‌های فرش دستباف می‌گوید: مزیتهای صنعت فرش به قدری است که می‌توانیم از آن بیشترین اشتغال و درآمدزایی را داشته باشیم و صادرات به بازارهای هدف را گسترش دهیم.

عبداله بهرامی با بیان اینکه تحریم‌ها به صنعت فرش و صنایع دستی ایران ضربه جبران ناپذیری زد، اظهار کرد: این تحریم‌ها به حدی بود که بازارهای آمریکا که ۳۵ درصد فرش ایران را در اختیار داشت و بیشتر از ایران خرید می‌کرد، ‌ از دست دادیم.

وی ۹۰ درصد صنعت فرش را صادراتی و ارز آور دانست و گفت: وقتی پتانسیل چنین صنعتی را داریم باید اهمیت ویژه‌ای برای این بخش در بودجه‌های کشور قایل شویم تا از این مزیت بیشترین اشتغال و درآمد را نصیب خود کنیم.

به گفته وی به دلیل عدم توجه به صنعت فرش دستباف هر سال درآمد این بخش با کاهش قابل توجهی روبه رو شده است به نحوی که از دو میلیون بافنده فرش در سال ۸۰ امروز تنها یک میلیون بافنده در این صنعت مشغول کارند و مابقی جذب شغل‌های کاذب شده‌اند.

Related image

رییس کمیسیون صنایع دستی و فرش اتاق تعاون ایران با اشاره به مشکلات صادرات فرش و صنایع دستی خاطرنشان کرد: بخشی از این مشکلات به ضعف‌های ساختاری و بخشی دیگر مربوط به تامین سرمایه است و تاکنون بودجه کافی به این بخش اختصاص نیافته است.

بهرامی گفت: متاسفانه صادرات فرش ما سنتی است و در زمینه بازاریابی و بازارسازی هم سنتی عمل کرده‌ایم و این امر در کاهش صادرات فرش موثر بوده است.

این مقام مسئول تعاونی با بیان اینکه در قیمت تمام شده تولیدات دارای تنوع بالایی هستیم، افزود: فرش ایرانی به لحاظ کمی و کیفی و تنوع در تمام دنیا سرآمداست و به دلیل همین ویژگی باید توان رقابت پذیری خود را در بازارهای هدف افزایش دهیم.

نکات مهم درانتخاب وخرید فرش

روزگاری که فرش های لاکی با طرح ها و نقش های گوناگون انتخاب نخست به عنوان کفپوش تمام خانه ها بودند چه زود گذشت. کف خانه های امروز ما کمتر رنگ فرش دستباف به خود می بیند و سنگ و سرامیک و پارکت، نتیجه علاقه و تمایل مردم به مبله و مدرن کردن خانه ها است. با وجود این، باز هم فرش، نقش پررنگی در خانه های برخی ایرانیان دارد. اگر جزو این دسته افراد هستید باید بدانید دوام، نقش و طرح و رنگ آنها حرف اصلی را می زند.

اینکه چه نقشی و چه طرحی مناسب خانه شما است و چه تاثیری در فضای خانه و روحیه افراد خانواده دارد از اهمیت زیادی برخوردار است. علاوه بر این، فرش باید زیبا و مناسب با سلیقه خریدار باشد. زیبایی آن که قابل دیدن است و به راحتی می توان تشخیص داد اما تشخیص مواردی مانند دوام فرش که با نوع الیاف و موادی که در فرش به کار رفته است، ارتباط مستقیم دارد، کار آسانی نیست. اگر قصد دارید عید امسال فرش نو در منزل پهن کنید همین روزها زمان مناسبی برای خرید فرش است.

چه فرشی بخریم؟ Image result for rug
تابلوفرش ها

از جمله وسایل تزئینی که برای زیباسازی خانه استفاده می شود، تابلوفرش ها هستند. تابلو فرش ها سهم عمده ای در زیبایی خانه ها به عهده دارند. تابلوفرش ها انواع گوناگونی دارند که هنگام خرید باید مدنظر داشته باشید. همیشه سعی کنید تابلوفرشی که می خرید، داراش نقش های سنتی با رنگ های سرد باشد. رنگ هایی که در خانواده رنگ آبی قرار می گیرند، گزینه های خوبی هستند. نقش های سنتی یادآور احساس هایی از گذشته های به یادماندنی است که به طور معمول حس گذشته نگر انسان را تقویت و برانگیخته می کند. تابلوفرش ها را در جاهایی نصب کنید که علاوه بر زاویه دید مناسب، نمای زیبایی نیز به خانه شما بدهند.

Related image

چه فرشی بخریم؟

دقت کنید که نقش تابلوفرش و فرشی که در اتاق پهن کرده اید، باید در تناسب با هم باشند. تابلوفرش ها را در مجموعه به دو روش می توانید به دیوار نصب کنید. یکی روش میخکوب کردن است و دیگری چسباندن که البته تکنیک میخکوب کردن، شیوه بهتری است؛ به این دلیل که ممکن است مواد شیمیایی موجود در چسب باعث فساد فرش شود. علاوه بر این اگر تابلو فرش را به روش میخکوب کردن نصب کرده باشید، می توانید آن را به راحتی در مواقع لزوم، از جای خود جدا و تمیز کنید و هر زمان که خواستید برای تغییر دکوراسیون جای آن را تغییر دهید.

الیاف فرش ها

یکی از راه های تشخیص طبیعی یا مصنوعی بودن الیاف فرش ها، سوزاندن تکه ای از مواد به کار رفته در آنهاست که بعد از سوختن، شکل و حالت و بوی خاصی دارد و براساس آن می تواند طبیعی یا مصنوعی بودن آن را شناخت اما این امکان برای مردم عادی و در فروشگاه های فروش فرش، فراهم نیست و آنها چاره ای ندارند جز اینکه بر تجربه خود و شهرت قالی فروش تکیه کنند.

هنگام خرید یک فرش، به رنگ، نقش و کیفیت آن باید توجه کنید. رنگ هایی مثل آبی، سرمه ای و طلایی، از جمله رنگ هایی هستند که در ایجاد حس آرامش، صمیمیت و امنیت در خانواده نقش پررنگی دارند.

فرض کنید با خستگی زیاد از محل کار خود برگشته اید و به دنبال جایی برای استراحت هستید، چه چیزی بهتر از یک زمینه آبی و سرمه ای می تواند آرامش بخش باشد؟

Image result for wash the carpet

چه فرشی بخریم؟

اگر نقش فرشی که انتخاب می کنید، برگرفته از طبیعت باشد، به صورت ناخودآگاه، آن حس آرامش حضور در طبیعت به شما منتقل می شود.

در روزگاری که فرصت گشت و گذاری بی دغدغه و راحت محدود و اندک است، بد نیست که گاهی کف اتاق خانه خود دراز بکشید و آهوان خرامان سبزه زارهای رویایی فرش خانه را دنبال کنید!

نقش های پرطرفدار که شاید مردم بارها از آنها استفاده کرده اند اما حتی نام آنها را هم نمی دانند، لچک ترنج، خشتی یا قاب قابی، محرابی، افشان و گل فرنگ است. کمتر پیش می آید که مردم عادی از نام نقش چیزی بپرسند و به طور معمول براساس آنچه دیده اند و در ذهن دارند، قالی خود را انتخاب می کنند. البته به رنگ آن بیشتر اهمیت می دهند و سعی می کنند که رنگ آن را در تناسب با دیگر وسایل اتاق انتخاب کنند. کرم قهوه ای، سرمه ای، لاجوردی و لاکی، رنگ های پرطرفدار امروزی هستند.

فرش ها علاوه بر اینکه وسیله ای برای پوشاندن کف خانه هستند، به عنوان ابزاری برای زیباسازی خانه نیز به کار می روند. استفاده از هر رنگ و طرحی، جلوه خاصی به منزل شما خواهدداد. رنگ های روشن معمولا باعث می شوند که فضای خانه بزرگ تر به نظر برسد و این مسئله مناسب خانه هایی با متراژ پایین است. رنگ هایی مانند سرمه ای ممکن است فضا را بسته و تنگ نشان دهد اما حس صمیمیت و امنیت را افزایش می دهند.

شست و شوی فرش ها

گاهی اوقات شست و شو و تمیز کردن فرش ها به یکی از سخت ترین کارهای خانه تبدیل می شود. حتی در خلوت ترین و کم رفت و آمدترین خانه ها، باز هم امکان کثیف شدن فرش ها وجود دارد. برای مثال آلودگی آشپزخانه روی فرش ها تاثیر می گذارد و شفافیت آنها را از بین می برد. البته شستن زیاد فرش ها هم کار درستی نیست. چون از عمر و کیفیت آن می کاهد. با این وجود شستن یک بار در سال فرش ها برای تمیز بودن و زیبا به نظر رسیدن آنها لازم است.

Image result for wash the carpet

چه فرشی بخریم؟

به تازگی شرکت های تولید فرش، شست و شوی سالانه فرش را نیز در بخش گارانتی گنجانده اند که با خرید از این شرکت ها کار شما به مراتب آسان تر می شود. با این وجود، بعضی از مردم بهترین و سالم ترین راه برای شستن فرش ها را شستن خانگی می دانند. شستن فرش با دست مطمئن تر از شستن با دستگاه است. اما با توجه به فضای کوچک خانه ها و همچنین مصرف بیش از حد آب و نبود فضای کافی و مناسب برای خشک کردن فرش، بهتر است این کار را بر عهده مراکز شست و شوی فرش بسپاریم. زیرا خشک شدن فرش و به ویژه مکان و شیوه ای که برای خشک کردن فرش در نظر گرفته می شود، بسیار مهم است.