تفاوت فرش دستباف و ماشینی

مقایسه و بررسی فرش ماشینی و فرش دستباف با توجه به جزئیات بافت و جنس نخ

زمانی که تصمیم دارید فرش برای خانه خود خریداری کنید، اولین موردی که باید در نظر گرفته شود، کیفیت فرش دلخواه شما و مقدار هزینه ایست که می خواهید برای خرید آن صرف نمایید. این دو عامل (خصوصا بودجه)، در تصمیم گیری برای خرید فرش ماشینی و یا دستباف به شما کمک خواهند کرد.

افراد عادی که در زمینه تشخیص فرش ماشینی از فرش دستبافت آموزش ندیده‌اند، به سختی می‌توانند فرش ماشینی یا دستبافت بودن یک فرش را متوجه شوند. فرش و قالی دستباف و گره‌زنی شده با دست ارزش بالایی دارد و مجموعه‌داران سراسر جهان به خرید این اثر هنری نفیس علاقه‌مندند. کیفیت فرش دستباف ایرانی به کیفیت خامه، مواد رنگزا و تعداد گره‌ها بستگی دارد. فرش دستباف روی دار مخصوص بافته می‌شود و هنرمند قالیباف طرح آن را گره به گره خلق می‌کند. قرن‌ها است که قالی‌هایی با زیبایی خیره کننده بافته می‌شود. اندازه دار به اندازه فرش، از پایین تا بالا بستگی دارد. بافنده فرش معمولاً گره‌ها را از میان تار و پود فرش رد می‌کند تا نقشه آن به تدریج شکل بگیرد. قالیبافی فرایندی زمان‌بر و پرزحمت است.

فرش دستباف یا فرش ماشینی؟

فرش دستباف ایرانی اثر هنری نفیسی است که با مواد ارگانیک، مانند پشم نرم و رنگرزی شده با رنگزاهای کاملاً گیاهی بافته می‌شود. رنگ ها و طرح‌های زنده فرش‌های دستباف یادآور فرهنگ باستانی ایران زمین است. هر قالی نشان دهنده زمان، تلاش و توجه دقیقی است که بافنده آن برای تک تک گره‌های زده شده روی تار و پود قالی صرف کرده است. فرش ماشینی معمولاً به سرعت با ماشین نساجی و با مواد طبیعی و یا مصنوعی مانند نایلون، اولفین و پلی استر بافته می‌شود.

تفاوت‌های ظاهری بین فرش‌های دستباف و ماشینی

تفاوت چشمگیری بین فرش دستباف و ماشینی وجود دارد که حتی چشم ناآزموده نیز قادر به دیدن آن است. پشت فرش دستباف و ماشینی کاملاً با هم فرق دارد. پشت فرش ماشینی به اندازه پشت فرش دستباف رنگارنگ نیست. پشت و روی فرش ماشینی از نظر رنگی کاملاً با هم تفاوت دارد. درحالی که لبه‌های فرش ماشینی با دستگاه بخیه زده می‌شود و ریشه فرش نیز دوخته می‌شود، لبه‌های فرش دستباف با دست بخیه زده می‌شود و ریشه فرش در اصل همان انتهای رشته‌های تار است و چیزی نیست که بعداً به فرش دوخته شود. طرح بخیه در سراسر پشت فرش ماشینی دیده می‌شود و تشخیص دادن تک تک گره‌ها در پشت فرش ماشینی آسان نیست. در واقع این بخیه‌ها همان عاملی هستند که الیاف فرش را در کنار هم نگه می‌دارند. به عبارت دیگر ریشه فرش ماشینی پس از تمام شدن بافت فرش، روی آن دوخته می‌شود، حال آن که ریشه‌های فرش دستباف بخشی از رشته‌های تار است.

پشت فرش دستباف

فرش را پشت و رو کنید. نخ‌های پود فرش دستباف اصیل، معمولاً به رنگ‌های مختلف آبی، سفید یا قرمز، پشت آن دیده می‌شود، نخ‌های پود همان نخ‌های افقی هستند که تا ریشه‌های فرش کشیده شده‌اند. معمولاً می‌توانید بخشی از نخ‌های پودی را که در راستای افقی کشیده شده است، به اندازه فقط چند سانتی‌متر زیر فرش پیدا کنید، ادامه نخ در گره‌های پشمی پنهان می‌شود. چون فرش دستباف با دست و نه ماشین بافته می‌شود، رشته‌های پود در فرش دستباف کاملاً صاف نیست. به علاوه گره‌های رنگی پشت فرش دستباف یکدست نیست، گره‌ها در بعضی ناحیه‌ها اندکی ضخیم‌تر است، این غیریکنواختی علامت دستباف بودن فرش است. اما امروزه فرش‌های ماشینی کپی‌ دستبافی وجود دارد که تشخیص دادن آنها از فرش دستبافت بسیار دشوار است، بنابراین اگر فرش کاملاً یکدست نبود، باز هم نمی‌توانید با اطمینان بگویید که فرش، دستباف است.

روی فرش دستباف

فرش را به رو برگردانید و نقشه آن را با دقت نگاه کنید. شکل و اندازه طرح فرش دستباف در دو سر آن کاملاً یکسان نیست. به علاوه نقشه بافته شده با دست صددرصد بی‌نقص نیست. این غیریکنواختی که به وضوح در فرش‌های دستباف قدیمی به چشم می‌خورد و در واقع نشانه‌ای از اصالت فرش است، را نباید با کیفیت پایین اشتباه گرفت. شکل و اندازه طرح فرش ماشینی در سراسر فرش کاملاً یکسان است و اثری از اختلاف اندازه و اختلاف بافت در فرش ماشینی دیده نمی‌شود. البته طرح بعضی فرش‌های ماشینی کپی فرش دستباف نیز غیریکنواختی‌هایی دارد، اما این ویژگی به ندرت در فرش‌های ماشینی دیده می‌شود.

تغییر در رنگ فرش دستباف

همچنین تغییرات جزئی در رنگ فرش دستباف دیده می‌شود که رگه‌های باریک یا ضخیمی را در آثار دستباف ایجاد می‌کند. این تفاوت فرش دستبافت و ماشینی در رنگ نتیجه رنگ کردن پشم با رنگزاها یا صرفاً پی‌آمد رنگ باختن پشم در اثر تابش نور، شستشو و قرار گرفتن در محیط است. عمده این تغییرات رنگی که در رنگ زمینه فرش دیده می‌شود، ابرش گفته می‌شود. ابرش به ندرت در فرش ماشینی دیده می‌شود. قاطی شدن رنگ فرش مشکل شایعی است که هنگام شستشو فرش دستباف پیش می‌آید و فرش دستباف باید توسط نیروی متخصص شسته شود تا مشکل رنگ پس دادن پیش نیاید. البته اصل شستن قالی دستباف این است که چهار دست و پا فرش را بسابید تا تمیز شود.

جنس نخ فرش دستباف

فرش دستباف عموماً با پشم بافته می‌شود، حال آن که فرش ماشینی با نخ نایلونی یا پلی استری بافته می‌شود که کاملاً یکدست است. در پشت فرش دستباف نیز نخ‌های سفیدی دیده می‌شود که از یک سر ریشه فرش تا سر ریشه دیگر کشیده شده است. همچنین به ندرت ممکن است هیچ نخ سفیدی را پشت فرش نبینید.

قیمت فرش

فرش دستبافت بسیار گران است، اما فرش ماشینی ارزان‌تر است و می‌تواند جایگزین قابل قبولی برای بودجه‌های کم باشد.

در نهایت، مقایسه فرش دستباف و فرش ماشینی، در واقع یک مقایسه برابر نیست. بسیاری از کلکسیونرها، طراحان، و کارشناسان صنعت فرش، اساسا این دو نوع مختلف از فرش را در دسته بندی های کاملا متفاوت و با کاربردهای متمایزی قرار می دهند. یکی از این دو (فرش ماشینی)، کاربردی کوتاه مدت و موقت، و دیگری (فرش دستباف)، کاربردی هنری و طولانی مدت دارد. اگر شما به دنبال فرشی برای استفاده کوتاه مدت و با قیمتی ارزان هستید، یک فرش ماشینی ممکن است انتخاب مناسبی برای شما باشد. و اگر در پی یافتن فرشی با طول عمر بالا و ظاهری منحصر به فرد برای خانه خود می باشید، بهتر است سرمایه خود را صرف خرید یک فرش دستباف و با کیفیت نمایید.

طرح و نقشه در فرش ایرانی سری دوم

سری دوم طرح و نقشه های فرش ایرانی

فرش‌های طرح ترکمن یا بخارا

طرح فرش‌های ترکمن از لحاظ هندسی و شکستگی خطوط در ردیف طرح‌های ایلی و خاص مردم کوچ نشین است که بطور ذهنی و بدون نقشه بافته می‌شود. ترکمنی قاب یمونی، ترکمنی شانه‌ای، ترکمنی غزال گز(چشم آهو)، ترکمنی آخال، ترکمنی چهار قاب، ترکمنی خورجینی و ترکمنی قاشقی طرح‌های فرعی این دسته را تشکیل می‌دهند.

ادامه مطلب

طرح و نقشه در فرش ایرانی سری اول

نقش هاى قالى و فرش ايران را بشناسيم

طرح‌های آثار باستانی و ابنیه اسلامی

این طرح‌ها از ساختمان‌ها و کاشی کاری‌ها و اشکال هندسی و تزئینی بناها الهام گرفته شده است. در طول تاریخ طراحان فرش در طرح‌های اصلی دخل و تصرفاتی کرده و طرح‌های فرعی را به وجود آورده‌اند. معروف ترین این آثار عبارتند از مسجد شیخ لطف الله، محرابی کوفی، مسجد کبود، مقبره شیخ صفی، سردر امام زاده محروق، گنبد قابوس، مسجد شاه اصفهان، تخت جمشید، طاق بستان، طاق کسری(ایوان مدائن)، و زیرخاکی.

ادامه مطلب

برچسب ترک بر روی فرش ایرانی در بازار ایران

فرش ماشینی ترک در بازار فرش اصیل ایرانیبه گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران جوان؛زیره به کرمان بردن» ضرب المثلی است که باید درباره وجود فرش خارجی در بازار فرش ایران از آن استفاده کرد. فرش ایرانی در کل دنیا به کیفیت و زیبایی معروف است و تنوع طرح و نقش و برند آن هم زیاد است.

ادامه مطلب

ضایعات صنایع تولید فرش

پساب ناشی از صنایع چرم، صنایع غذایی، تولید مواد آرایشی و بهداشتی، کاغذسازی، رنگرزی و نساجی از منابع تولیدکننده‌ پساب‌های رنگی به‌شمار می‌روند. از این میان، کارخانه‌های تولید فرش و کارگاه‌های رنگرزی بیشترین سهم تولید فاضلاب‌های رنگی را به خود اختصاص داده‌اند؛ به‌نحوی که حدود ۱۰ الی ۲۰ درصد از رنگ مصرفی در این صنایع وارد فاضلاب می‌شود. وجود رنگ در پساب موجب بروز مشکلات عدیده‌ زیست محیطی می‌شود.

ادامه مطلب

چگونه از فرش مراقبت کنیم

نگهداری و مراقبت صحیح و اصولی از آن، موجبات طولانی تر شدن عمر آن را فراهم خواهد ساخت.

در ادامه نکاتی کلیدی برای نگهداری، شستشو، خشک کردن و تمیز کردن لکه فرش برای شما عزیزان آماده کرده ایم.

ادامه مطلب

شهر مهربان، شهر هنرمندان فرش و قالی

قرش دستباف این هنر اصیل ایرانی در مجامع داخلی و خارجی همواره به عنوان یک هنر و صنع بی رقیب مطرح است. قدمت هنر قالی در ایران به ۲۵۰۰ سال قبل برمی گردد. مقدمه صنعت فرش بافی از حصیر شروع شد و سپس به گلیم و فرش های دستباف درشت و فرش های نفیس تغییر یافت که همواره گویای فرهنگ خاص هر منطقه بود.

ادامه مطلب

آشنایی با گلیم عنبران گنجینه صنایع دستی

شهر عنبران واقع در هفت کیلومتری شمال شهرستان نمین کانون اصلی بافت گلیم است که به دلیل ویژگی های منحصر به فرد و بومی خود به “گلیم عنبران” شهرت یافته است.
گلیم عنبران از قدیمی ترین زیر اندازهای ایرانی است که از تمدن غنی این مرز و بوم به یادگار مانده و به دلیل اینکه تغییرات بافت آن در طول اعصار محسوس نبوده یاد آور ایام زندگی ایرانیان باستان است.

ادامه مطلب

سرانداز بافی گلیم لرستان

این نوع گلیم با نام محلی رندی در مناطق روستائی و عشایری استان (شهرستان های اردل، لردگان و بعضی نقاط فارسان) بافته می شود. بافت سرانداز به شیوه ای کاملاً منحصربفرد می باشد و حلقه واسطی بین گلیم و قالی می باشد. این نوع گلیم در برخی از استانهای کشور با نام های مختلف نیز بافته می شود به عنوان مثال در استان آذربایجان با نام ورش، در استان کرمان با نام شیریکی پیچ و در استان فارس با نام گلیم سوزنی مرسوم است.

ادامه مطلب

استفاده از نخ هیت ست شده در فرشبافی

اصولا فرایند هیت ست و بخار دهی به منظور افزایش کیفیت نخ و نهایتا فرش ماشینی می باشد. به تجربه ثابت شده است که استفاده از نخ هیت ست در یک واحد فرش بافی بین ۷ تا ۱۰ درصد افزایش راندمان تولید داشته که این رقم بسیار بالایی در یک دوره مالی شرکت خواهد کرد.

ادامه مطلب

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است